Urban Breezz
Terug naar ONS WERK

Religieus erfgoed

Viertien / Charitas klooster

Roosendaal

Wonen, werken en zorgen in de geest van de zusters van Charitas

“Eerst helpen, dan bidden.”

Dat motto verdween niet met het vertrek van de zusters.

Binnenhof van Viertien met houten galerijen rondom een open, groene ruimte in aanleg

Bouwjaar / oorsprong

Voormalig moederhuis van de Franciscanessen van Charitas uit 1965

Locatie

Roosendaal

Type erfgoed

Religieus erfgoed

Concept

150 woonzorgappartementen

Gedelegeerd ontwikkelaar

KauriRED

01

Het verhaal van de plek

Aan de Waterstraat in Roosendaal stond het voormalige moederhuis van de Franciscanessen van Charitas, gebouwd in 1965 als een modern en functioneel kloostergebouw in de tuin van hun oude huis. De architectuur weerspiegelt de eenvoud van de zusters, die hier decennialang woonden en werkten in dienst van toewijding, zorg en gemeenschapszin. Geïnspireerd door het motto dat hun spiritualiteit kernachtig samenvatte: eerst helpen, dan bidden.

Tot 2016 was het gebouw in gebruik. Daarna kwam het leeg te staan en drong de vraag zich op wat te doen met een complex van deze omvang, beladen met zo’n geschiedenis, maar zonder duidelijke opvolger.

Detail van de houten galerijgevel van een woongebouw bij Viertien
Nieuw woongebouw van Viertien met houten gevels tussen de bomen
02

Een congregatie met een lang geheugen

De congregatie Charitas vond haar oorsprong in 1834 en vestigde zich in 1905 in Roosendaal, aan de Kalsdonksestraat. In 1926 begonnen de zusters een missie in Palembang (Indonesië), die uitgroeide tot een bloeiende dochtercongregatie met roepingen tot op de dag van vandaag. Daarmee werd het moederhuis in Roosendaal niet alleen een plek van gebed en zorg, maar ook een bron van internationale verbondenheid.

Na het vertrek van de zusters bestemde bisschop Liesen de plek met de levensfilosofie tot religieus erfgoed, met de opdracht het klooster her te bestemmen in de geest van Charitas. Vanuit die gedachte is Viertien ontstaan: een nieuw woonconcept waarin zorg en gemeenschap opnieuw centraal staan. De naam Viertien verwijst naar 4 oktober (4-10), de feestdag van Franciscus van Assisi.

Viertien staat daarmee in een 120 jaar lange levende traditie: een plek waar het charisma van Charitas opnieuw gestalte krijgt, in samenwerking met de Indonesische zusters van Charitas, die uiteindelijk ook hun intrek zullen nemen in het complex.

Zusters van Charitas in gesprek met oudere bewoners in de kloostertuin

Maatschappelijke waarde als uitgangspunt

De toekomst van een plek als Viertien vraagt om keuzes die het dagelijks leven van bewoners ondersteunen. Wat draagt bij aan zelfstandigheid? Waar ontstaat ontmoeting? En hoe kunnen zorg, werk en activiteiten elkaar versterken? Voor Urban Breezz zijn dat wezenlijke vragen bij het ontwikkelen van een maatschappelijk concept.

We beginnen als adviseur: we brengen de opgave in beeld en werken met betrokkenen aan een haalbaar toekomstplan. Na de Formfase kunnen we bij maatschappelijke ontwikkelingen betrokken blijven als kwartiermaker of als (gedelegeerd) ontwikkelaar. Welke rol past, hangt af van de opdracht, de samenwerking en wat de plek nodig heeft.

Ons uitgangspunt is het maatschappelijk rendement zo groot mogelijk te maken, zonder te sturen op winstmaximalisatie. Een gezonde financiële basis helpt om die waarde ook op lange termijn te behouden.

03

Wat Viertien is

Bij Viertien wonen mensen met een zorgvraag samen, met ruimte om hun eigen leven te blijven leiden. Bewoners hebben een eigen woning en kunnen elkaar ontmoeten, samen activiteiten ondernemen en naar elkaar omzien. Professionele ondersteuning is dichtbij wanneer die nodig is.

De geest van de zusters van Charitas klinkt daarin door: aandacht voor de ander en iets kunnen betekenen voor de gemeenschap. Dat krijgt vorm in het dagelijks leven, van samen eten en ontspannen tot het delen van kennis, tijd en talent. Wonen, werken, zorgen en recreëren komen op deze plek bij elkaar.

Het concept rust op vier pijlers.

  1. 01

    co-housing

    zelfstandig wonen in gemeenschap

  2. 02

    co-working

    ruimte voor initiatief en ondernemerschap

  3. 03

    co-caring

    naar elkaar omkijken, aangevuld met professionele zorg

  4. 04

    co-recreation

    ontmoeting, ontspanning en zingeving

04

De ontwikkeling

Viertien wordt in fasen ontwikkeld. In de zomer van 2024 begon de bouw van Letitia, gebouw C. Het gebouw is inmiddels gereed en de eerste bewoners zijn er komen wonen. Letitia telt 54 woon- en zorgappartementen, een gezamenlijke huiskamer en bedrijfsruimtes voor maatschappelijke functies.

De gebouwen A en B vormen volgende stappen in de ontwikkeling. Het totale plan gaat uit van circa 150 woonzorgappartementen. De verdere invulling groeit mee met de ontwikkeling van de plek en de samenwerking tussen bewoners, zorgorganisaties en maatschappelijke partners.

Het bestaande kloostercomplex blijft het hart van de ontwikkeling. De grote kapel wordt ingericht als ontmoetingsplek met een gezamenlijke eetzaal en keuken. De kleine kapel blijft wat zij altijd was: een plek voor stilte en bezinning, waar de belangrijke historische elementen behouden zijn gebleven, waaronder de klokkentoren en delen van de kloostergang.

De kloostertuin van 3,8 hectare, met moestuin, fruittuin en pluktuin, wordt toegankelijk voor bewoners en bezoekers. Ook de Lourdesgrot in de kloostertuin, die een lange tijd onbereikbaar was, wordt opnieuw toegankelijk gemaakt.

Binnenplaats van Viertien met rondom houten galerijen en jonge bomen

Wat hier wordt gerealiseerd, is geen standaard herontwikkeling, maar een eigentijds vervolg van een plek die altijd in dienst heeft gestaan van zorg en gemeenschap. De oorspronkelijke missie van de Franciscanessen van Charitas, zorg dragen voor de ander, verdwijnt niet met het vertrek van de zusters, maar krijgt in deze ontwikkeling een toekomstbestendige voortzetting.

Wat in Roosendaal ontstaat, laat zien hoe een locatie met een rijke religieuze en historische achtergrond opnieuw betekenis kan krijgen: met respect voor het verleden en overtuiging richting de toekomst.

Partners

Gemeente Roosendaal · Bisdom Breda · Kauri · Thuiszorg West-Brabant · Wij Zijn · BuroBEB · Bouwbedrijf Van Grunsven · SDW · Van Heteren Bouwmanagement

Terug naar ONS WERK